ความเหลื่อมล้ำในการตรวจพบมะเร็งผิวหนัง: ทำไมบางคนรอดน้อยกว่า
ในข้อมูลทั่วโลก คนผิวขาวเป็นเมลาโนมามากกว่า แต่คนผิวคล้ำเสียชีวิตจากเมลาโนมาในสัดส่วนสูงกว่า ไม่ใช่เพราะมะเร็งของคนผิวคล้ำดุร้ายกว่า แต่เพราะตรวจพบช้ากว่า
สามเหตุผลหลักของความเหลื่อมล้ำ
การรับรู้ของคนไข้ คนผิวคล้ำคิดว่าไม่เสี่ยง ไม่ตรวจ ไม่ไปหาหมอ
การรับรู้ของแพทย์ ตำราแพทย์แสดงรูปมะเร็งผิวหนังในผิวขาวเป็นหลัก หมอที่ไม่เคยฝึกในผิวหลากหลายอาจพลาด
การเข้าถึงบริการ คลินิกผิวหนังในไทยกระจุกในเมืองใหญ่ คนต่างจังหวัดใช้เวลานานกว่าจะได้พบ dermatologist
ตัวเลขที่บอกเรื่อง
อัตราการรอด 5 ปีของเมลาโนมา ผิวขาว 92% ผิวคล้ำ 65-70%
ระยะของโรคที่ได้วินิจฉัย ผิวขาว 79% เป็นระยะแรก ผิวคล้ำ 58%
ในไทย ข้อมูลจาก National Cancer Institute พบว่ามะเร็งผิวหนังเป็นมะเร็งที่ได้รับการวินิจฉัยในระยะลุกลามบ่อยกว่าค่าเฉลี่ยโลก เกี่ยวข้องกับการเข้าถึงแพทย์ผิวหนัง
ทำอะไรได้บ้างในระดับบุคคล
ตรวจตัวเองเดือนละครั้งให้ครบทุกตำแหน่ง รวมที่ลืมง่าย ฝ่ามือ ฝ่าเท้า ใต้เล็บ ในปาก หนังศีรษะ
รู้ว่าตัวเองมีปัจจัยเสี่ยงไหม ครอบครัวเคยมี ผิวขาวมาก ไฝเยอะ ทำงานกลางแจ้งนาน
เลือกแพทย์ผิวหนังที่มีประสบการณ์กับผิวเอเชีย ขอ dermoscopy ในการตรวจ
อะไรกำลังเปลี่ยน
ตำราการแพทย์ใหม่ ๆ เริ่มมีรูปมะเร็งในผิวหลากหลายสีเพิ่มขึ้น แต่ยังไม่พอ
AI ช่วยวินิจฉัยกำลังพัฒนาให้ทำงานในผิวทุกประเภท ในไทยเริ่มมีบางคลินิกใช้แล้ว
สมาคมแพทย์ผิวหนังไทย เพิ่มแคมเปญตรวจคัดกรองในกลุ่มเสี่ยงต่าง ๆ
ทำให้ตัวเองเป็นผู้ดูแลแรกของผิว ใช้ ABCDE checker ฟรีของเราเริ่มได้เลย
เครื่องตรวจ ABCDE ฟรีแหล่งที่มา
เนื้อหาอ้างอิงจากแนวทางคลินิก AAD, BAD และเอกสารทางการแพทย์จาก JAAD, BJD, JAMA Dermatology ข้อมูลระบาดวิทยาจาก NCI SEER และ IARC GLOBOCAN วิธีการเต็มรูปแบบ