Tầm soát ung thư da: ai cần, làm khi nào, ở đâu

Tiền sử cá nhân ung thư da hoặc nhiều nốt không điển hình.

Tiền sử gia đình u hắc tố (cha mẹ, anh chị em).

Da rất sáng dễ cháy nắng (Fitzpatrick I-II).

Nhiều hơn 50 nốt ruồi.

Từng cháy nắng nặng nhiều lần, đặc biệt thời thơ ấu.

Dùng giường tan da hoặc làm việc ngoài trời nhiều năm.

Ức chế miễn dịch (sau ghép tạng, dùng thuốc dài hạn).

Đối với người không thuộc nhóm trên, khám 2-3 năm một lần đủ, kết hợp tự khám hàng tháng.

Bác sĩ yêu cầu cởi đồ thành áo khám, kiểm tra toàn bộ bề mặt da: đầu, mặt, cổ, ngực, bụng, lưng, mông, chân, tay, lòng bàn tay, lòng bàn chân, kẽ ngón, móng, da đầu (vén tóc), kể cả vùng kín nếu cần.

Dùng dermatoscope cho nốt nghi ngờ. Nếu phát hiện cái cần kiểm tra thêm, sinh thiết tại chỗ trong vài phút.

Bệnh viện da liễu lớn (TP.HCM, Hà Nội, Đà Nẵng) có dịch vụ tầm soát chuyên khoa. Phòng khám tư cũng làm. Chi phí 200,000-1,500,000 đồng tùy nơi và phạm vi (có dermoscopy hay không).

BHYT thường không bao tầm soát chủ động, nhưng bao điều trị nếu phát hiện ung thư. Đầu tư 500,000 đồng cho khám có thể tiết kiệm hàng chục triệu sau này nếu phát hiện sớm.

Ngay cả khi tầm soát chuyên khoa hàng năm, tự khám hàng tháng vẫn quan trọng. Dành 10-15 phút trong phòng tắm sáng, dùng gương cầm tay. Theo trình tự: mặt, cổ, vai, ngực, bụng, lưng (gương), tay (cả hai mặt), kẽ ngón, lòng tay, mông, chân, lòng chân, kẽ ngón chân, móng.

Dùng phương pháp ABCDE và vịt con xấu xí. Chụp ảnh nốt đáng quan tâm với đồng xu tham chiếu.