Điều trị ung thư da: phương pháp theo loại và giai đoạn
Lựa chọn điều trị ung thư da phụ thuộc vào loại, vị trí, kích thước và giai đoạn. Trong nhiều trường hợp, một thủ thuật ngoại trú là đủ. Trong những trường hợp khác, kết hợp phẫu thuật với liệu pháp hệ thống. Hiểu các lựa chọn giúp bạn chuẩn bị cho buổi tư vấn với bác sĩ.
BCC và SCC giai đoạn sớm
Cắt phẫu thuật: tiêu chuẩn vàng. Cắt rộng với bờ an toàn 4-6mm cho BCC, 4-10mm cho SCC.
Mohs micrographic surgery: cho vùng mặt, vùng tái phát, hoặc khi cần bảo tồn mô. Tỷ lệ chữa khỏi cao nhất.
Điện đốt và nạo (electrodessication and curettage): cho BCC nông, ít quan trọng về thẩm mỹ.
Kem bôi imiquimod hoặc 5-FU: cho BCC nông hoặc actinic keratosis, không phải SCC xâm lấn.
Liệu pháp lạnh (cryotherapy): cho actinic keratosis hoặc BCC rất nông.
U hắc tố giai đoạn sớm (0-II)
Cắt rộng: bờ an toàn 0,5-2cm tùy độ dày. Đây là điều trị chính.
Sinh thiết hạch sentinel: cho u dày trên 0,8mm hoặc loét, để xác định lan đến hạch chưa.
Không cần xạ hoặc hóa trị cho phần lớn giai đoạn 0-II nếu cắt rộng đủ và hạch âm tính.
U hắc tố giai đoạn III
Cắt u nguyên phát + cắt hạch ảnh hưởng.
Liệu pháp miễn dịch hỗ trợ (sau phẫu thuật): pembrolizumab hoặc nivolumab trong 1 năm để giảm nguy cơ tái phát.
Nếu có đột biến BRAF V600: targeted therapy (dabrafenib + trametinib) như lựa chọn thay thế.
Ở Việt Nam, các thuốc này có ở bệnh viện ung bướu lớn. BHYT bao một phần, nhưng chi phí điều trị 1 năm vẫn đáng kể. Hỏi về hỗ trợ tài chính của hãng dược.
U hắc tố giai đoạn IV (di căn)
Liệu pháp miễn dịch là chính: combo ipilimumab + nivolumab có hiệu quả mạnh nhất nhưng tác dụng phụ nhiều. Pembrolizumab hoặc nivolumab đơn trị nhẹ hơn.
Targeted therapy nếu có BRAF V600: BRAF + MEK inhibitors.
Xạ trị: cho di căn cô lập (não, xương).
Phẫu thuật: cho di căn đơn lẻ có thể loại bỏ.
Thử nghiệm lâm sàng: nên cân nhắc cho mọi bệnh nhân giai đoạn IV. Tỷ lệ sống đã cải thiện đáng kể trong 10 năm qua nhờ liệu pháp mới.
Phát hiện sớm là điều trị tốt nhất. Dùng công cụ ABCDE miễn phí cho bất kỳ đốm nào lo lắng.
Kiểm tra ABCDE miễn phíNguồn tham khảo
Dựa trên hướng dẫn lâm sàng của AAD, BAD và WHO. Thống kê dịch tễ từ NCI SEER và IARC GLOBOCAN. Phương pháp đầy đủ