ไฝเยอะ (มากกว่า 50 จุด): การติดตามที่เหมาะสม
ผู้ใหญ่ทั่วไปมีไฝประมาณ 10-40 จุด ถ้าคุณมีมากกว่า 50 จุด ความเสี่ยงเมลาโนมาเพิ่มขึ้นประมาณ 2 เท่า ถ้ามากกว่า 100 จุด เพิ่มถึง 5 เท่า ข่าวดีคือไฝหนึ่งจุดที่จะกลายเป็นเมลาโนมาน้อยกว่า 1 ใน 3000 การติดตามที่เป็นระบบช่วยจับการเปลี่ยนแปลงของไฝนั้นได้
ทำไมไฝเยอะคือความเสี่ยง
ไฝเป็นกลุ่มเซลล์เมลาโนไซต์ที่ตั้งโต๊ะอยู่ในผิว ทุกครั้งที่รับ UV เซลล์เหล่านี้รับการกลายพันธุ์เล็ก ๆ ส่วนใหญ่ได้รับการซ่อม บางส่วนตกค้าง ไฝยิ่งมาก โอกาสที่ไฝหนึ่งจุดจะสะสมการกลายพันธุ์จนกลายเป็นเมลาโนมายิ่งสูง
คนที่มีไฝเยอะมักมียีนแบบเดียวกันที่ทำให้ผิวสร้างเมลาโนไซต์มากกว่าปกติ และยีนเหล่านี้บางตัวสัมพันธ์กับการเป็นเมลาโนมา
การถ่ายรูป baseline
ขั้นตอนแรกคือถ่ายรูปทั้งร่างกายในแสงและมุมเดียวกัน ทำกับช่างภาพหรือหมอผิวหนังมีบริการ total body photography ในกรุงเทพมีหลายคลินิก
ถ่ายภายใน 1-2 ชั่วโมงเสร็จ ราคาประมาณ 3,000-8,000 บาท ขึ้นอยู่กับคลินิก ทำซ้ำทุก 6-12 เดือน เป็น baseline ในการเปรียบเทียบ
ตรวจตัวเองทุกเดือน
ใช้กระจกถือ ตรวจทีละบริเวณ เน้นจุดที่อยากรู้ว่าเปลี่ยนหรือเปล่า ใช้แอปบนโทรศัพท์ถ่ายรูปจุดเดียวกันแต่ละครั้ง
วิธีลูกเป็ดขี้เหร่ดีที่สุดสำหรับคนไฝเยอะ มองหาจุดที่ดูต่างจากที่อื่น ไม่ใช่ตรวจ ABCDE ของทุกจุด
เวลา 15-20 นาทีต่อเดือน ดีกว่าตรวจทุกวัน
พบหมอผิวหนังตามตาราง
ทุก 6-12 เดือน ตามคำแนะนำของหมอ
หมอจะใช้ dermoscope ดูทุกจุดที่สงสัย หรือ digital dermoscopy เก็บภาพ
ไฝผิดปกติ (atypical/dysplastic) ที่หมอเห็นว่าควรเฝ้าระวัง บางครั้งหมอจะแนะนำตัด ไม่ใช่ทุกจุดต้องตัด แต่ที่มีลักษณะน่าสงสัยควรตัด
บอกหมอถ้ามีจุดใหม่หรือเปลี่ยนแปลงระหว่างนัด อย่ารอจนถึงนัดถัดไป
บันทึกไฝของคุณวันนี้ ใช้ ABCDE checker ฟรีของเราประเมินจุดที่กังวลก่อนนัดหมอ
เครื่องตรวจ ABCDE ฟรีแหล่งที่มา
เนื้อหาอ้างอิงจากแนวทางคลินิก AAD, BAD และเอกสารทางการแพทย์จาก JAAD, BJD, JAMA Dermatology ข้อมูลระบาดวิทยาจาก NCI SEER และ IARC GLOBOCAN วิธีการเต็มรูปแบบ