การกำจัดไฝ: เมื่อไหร่ควรเอาออก วิธีไหน คาดหวังอะไร

ทางการแพทย์ หมอผิวหนังแนะนำเอาออกเพราะลักษณะน่าสงสัย ตรงเกณฑ์ ABCDE หรือลูกเป็ดขี้เหร่ ชิ้นเนื้อส่งตรวจพยาธิ ในไทยกรณีนี้ประกันสุขภาพและประกันสังคมจ่ายในส่วนใหญ่

ความสวยงาม ไฝไม่อันตราย แต่คุณอยากเอาออกเพราะอยู่ในตำแหน่งที่ไม่ชอบ ติดเสื้อผ้า เกาแล้วระคาย ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายที่ประกันจ่าย ราคา 1,500-5,000 บาทต่อไฝในคลินิกผิวหนัง

Shave excision ใช้ใบมีดเฉือนระดับผิว เหมาะกับไฝนูน เร็ว แผลเล็ก แต่ไฝอาจกลับมาเพราะเซลล์ลึก ๆ ยังอยู่

Excisional surgery ตัดทั้งจุดและเนื้อรอบบาง ๆ เย็บปิด อัตราการกลับมาต่ำกว่า แผลเป็นเป็นเส้นตรง

Punch excision ใช้เครื่องทรงกระบอก เหมาะกับไฝเล็ก เย็บ 1-2 เข็ม

Laser ใช้กับจุดผิวเฉพาะ ไม่สามารถส่งตรวจพยาธิได้ เหมาะกับไฝที่หมอแน่ใจว่าไม่ใช่มะเร็ง

ห้ามเด็ดขาด ความเสี่ยง 1) ติดเชื้อ ผิวสกปรกที่ตัดสามารถเข้าสู่กระแสเลือดได้

2) แผลเป็นแย่ ไม่มีการเย็บที่ถูกต้อง

3) ที่ร้ายแรงที่สุด ถ้าไฝเป็นเมลาโนมา การจี้หรือตัดเองทำให้สูญเสียโอกาสตรวจพยาธิ และเซลล์มะเร็งกระจายลึกขึ้น

คนไทยที่ใช้สมุนไพรหรือกัด-ผูกด้วยเส้นผมเอาออก ไม่ปลอดภัย และทำให้หมอตามไม่ทันถ้าเป็นมะเร็งจริง

หลัง shave 5-10% กลับมา เพราะเซลล์ลึก ๆ ยังอยู่ ไฝที่กลับมา (recurrent nevus) อาจดูต่างจากเดิม ส่วนใหญ่ไม่อันตราย แต่ควรให้หมอดูอีก

หลัง excisional surgery กลับมาน้อยมาก เพราะตัดทั้งจุด

ถ้าไฝกลับมาแล้วโต เปลี่ยนสี เลือดออก ไปหาหมอทันที