Đốm do nắng: tàn nhang, nám và đốm cần đề phòng
Sau nhiều năm phơi nắng, da bắt đầu xuất hiện các đốm khác nhau. Hầu hết vô hại, nhưng một số là dấu hiệu tế bào da đang thay đổi không tốt. Hướng dẫn này giúp bạn phân biệt.
Tàn nhang do nắng (solar lentigo)
Đốm nâu phẳng trên mặt, tay, cánh tay, ngực. Do tế bào sắc tố đáp ứng UV tích lũy. Thường xuất hiện sau tuổi 40, nhưng nếu phơi nắng nhiều từ nhỏ có thể sớm hơn.
Không nguy hiểm, nhưng cho thấy da đã nhận nhiều UV. Dùng kem chống nắng hàng ngày từ giờ để không tăng thêm.
Nám (melasma)
Vùng nâu xám trên má, trán, môi trên. Do hormone kết hợp với UV. Thường gặp ở phụ nữ mang thai, dùng thuốc tránh thai, hoặc có yếu tố di truyền.
Không nguy hiểm nhưng khó điều trị. Kem chống nắng hàng ngày là nền tảng, kết hợp với chất làm sáng như tranexamic acid, kojic acid, niacinamide. Da sậm của người Việt dễ bị nám hơn da sáng.
Sừng hóa do nắng (actinic keratosis) - cẩn trọng
Đốm da thô, khô, sần như giấy nhám. Xuất hiện trên mặt, tai, tay, đầu hói. Màu đỏ, nâu, hoặc cùng màu da nhưng sờ thấy thô.
Đây là tổn thương tiền ung thư. Khoảng 10% tiến triển thành ung thư biểu mô tế bào gai nếu không điều trị. Đi khám da liễu nếu thấy đốm như vậy không tự khỏi.
Khi nào đi khám
Đốm phát triển nhanh, đổi màu, có nhiều màu trong cùng một đốm, đóng vảy rồi tái xuất hiện, có máu hoặc ngứa không có lý do, đốm không lành sau 4 tuần.
Nếu không chắc, chụp ảnh đốm với đồng xu tham chiếu kích thước, xem lại sau 4 tuần. Nếu không thay đổi hoặc cải thiện thì an toàn. Nếu thay đổi, đi khám.
Lo lắng về đốm trên da? Dùng công cụ ABCDE miễn phí của chúng tôi để đánh giá ban đầu.
Kiểm tra ABCDE miễn phíNguồn tham khảo
Dựa trên hướng dẫn lâm sàng của AAD, BAD và WHO. Thống kê dịch tễ từ NCI SEER và IARC GLOBOCAN. Phương pháp đầy đủ