Ung thư da trong cộng đồng Hispanic-Latino: bối cảnh và ý nghĩa
Bài viết này dịch và điều chỉnh từ nội dung tiếng Anh về ung thư da trong cộng đồng Hispanic-Latino, có bài học gần với tình hình ở châu Á và Việt Nam, đặc biệt về chẩn đoán muộn ở người không phải da sáng.
Tình hình cộng đồng Hispanic
Ở Mỹ và châu Mỹ Latinh, cộng đồng Hispanic có nhiều phân loại da Fitzpatrick III-V. Nhận thức về nguy cơ thấp vì được xem là nhóm da đủ sậm để chống UV.
Kết quả là khi mắc u hắc tố, người Hispanic được chẩn đoán ở giai đoạn xâm lấn 2-3 lần nhiều hơn người da sáng. Tỷ lệ sống 5 năm thấp hơn đáng kể.
Vị trí và loại thường gặp
Acral melanoma trên lòng bàn tay, lòng bàn chân và dưới móng. Tỷ lệ cao tương tự người châu Á.
U hắc tố trên cẳng chân ở phụ nữ, liên quan đến UV qua váy và quần ngắn ở vùng nóng.
BCC trên mặt, đặc biệt người làm việc ngoài trời.
Bài học cho người Việt
Da sậm của người châu Á và Hispanic có mẫu nguy cơ tương tự. Tập trung khám lòng bàn tay, lòng bàn chân và dưới móng, không chỉ mặt và tay.
Chậm chẩn đoán là vấn đề chung. Bệnh nhân nghĩ mình không có nguy cơ, không đi khám.
Tiếp cận bác sĩ da liễu có kiến thức về u hắc tố trong da sậm là vấn đề cả hai khu vực.
Hướng dẫn áp dụng
Tự khám hàng tháng, gồm lòng bàn tay, lòng bàn chân và dưới móng.
Kem chống nắng hàng ngày, đừng nghĩ da sậm không cần.
Đi bác sĩ da liễu nếu thấy đốm không chắc. Đừng đợi.
Bắt đầu tự khám hôm nay. Công cụ ABCDE miễn phí dùng được cho mọi loại da.
Kiểm tra ABCDE miễn phíNguồn tham khảo
Dựa trên hướng dẫn lâm sàng của AAD, BAD và WHO. Thống kê dịch tễ từ NCI SEER và IARC GLOBOCAN. Phương pháp đầy đủ