Acral Melanoma: เมลาโนมาบนฝ่ามือ ฝ่าเท้า และเล็บ

ต่างจากเมลาโนมาทั่วไปที่เกิดจาก UV เสียหายสะสม Acral melanoma ไม่ได้เกี่ยวข้องโดยตรงกับการรับ UV เป็นหลัก สาเหตุยังไม่ชัด แต่เกี่ยวกับการกลายพันธุ์ของ KIT gene และอาจสัมพันธ์กับการบาดเจ็บซ้ำ ๆ ของผิว

หมายความว่า ครีมกันแดดอย่างเดียวไม่ได้ป้องกันโรคนี้ การตรวจตัวเองเป็นเครื่องมือหลัก

บนฝ่ามือฝ่าเท้า จุดสีน้ำตาลเข้มหรือดำที่ใหญ่กว่า 6 มิลลิเมตร ขอบไม่เรียบ มีหลายเฉดสี โตช้า ๆ ในเวลาหลายเดือน

ใต้เล็บ เริ่มเป็นเส้นดำตามยาว ปกติเส้นดำเล็ก ๆ จากการกระแทกหายเองใน 3-6 เดือน เส้นที่ไม่หาย กว้างขึ้น สีไม่สม่ำเสมอ ต้องตรวจ

Hutchinson sign สีดำลามจากใต้เล็บออกไปยังหนังรอบ ๆ เป็นสัญญาณเฉพาะของเมลาโนมา

แผลที่ไม่หายในตำแหน่งเหล่านี้ ก้อนสีดำที่กระแทกแล้วเลือดออกง่าย

คนไทยและคนเอเชียส่วนใหญ่ไม่ตรวจฝ่าเท้าตัวเอง คิดว่าจุดดำใต้เท้าเป็นเรื่องปกติของคนเดินเท้าเปล่า หรือเป็นกระจาก UV ผ่านรองเท้า

หมอผิวหนังบางส่วนยังไม่ตรวจฝ่ามือฝ่าเท้าเป็น routine ในการตรวจคัดกรอง คนไข้ต้องบอกเอง

ระยะแรกของ acral melanoma มองดูคล้ายไฝธรรมดา แต่โตช้า ๆ ในเวลา 1-2 ปี ตัดสินด้วยตาเปล่ายาก ต้องใช้ dermoscopy

จุดใหม่บนฝ่ามือฝ่าเท้าที่กว้างกว่า 6 มิลลิเมตร ทันที

ไฝเดิมในตำแหน่งเหล่านี้ที่เปลี่ยนสีหรือขยาย

เส้นดำใต้เล็บที่กว้างกว่า 3 มิลลิเมตรหรือไม่หายในหลายเดือน

หมอผิวหนังจะใช้ dermoscope ดูใกล้ ๆ และอาจตัดชิ้นเนื้อตรวจถ้าสงสัย ห้ามตัดเองหรือจี้เอง